Psikolojik Travma

Psikolojik travma genel olarak ‘olağanüstü bir olaya verilen olağan tepkiler’ olarak tanımlanır.

Travma kişi için yeni bir bilgidir: bu yaşantı ile birlikte, kişi, dünya ile, insanlarla ilgili yeni bir şey öğrenir – bunu biraz ağır öğrenir…

Eski bildikleri bu yeni tecrübeyi sindirmede yetersiz kalmıştır. Kişi bu tecrübe ile başa çıkamamaktadır. Gündelik dil ile belirtmek gerekirse, ‘kişinin dünyası başına yıkılmıştır’.

Travma belirtileri

• Olay anını tekrar tekrar yaşamak
• Kabuslar
• Durdurulamayan düşünceler
• Korku, sürekli tedirginlik hali
• Öfkelilik, ani tepkiler, saldırıya uğrayacakmış gibi sürekli tetikte olma hali
• Gündelik yaşantının anlamsızlaşması, zaman zaman kişinin gündelik yaşantısını                   sürdüremeyecek hale gelmesi

Kimi hallerde bu durum aylarca veya yıllarca sürebilir

Bazı kişiler “kişilik değişimi” olarak tanımlanabilecek bir süreç yaşayabilir

Ne tür yaşantılar buna neden olabilir?

• Deprem, yangın vb. büyük çaplı ve ölümle sonuçlanan afetler
• Savaş
• İşkence, silahlı saldırıya maruz kalmak, tecavüz, taciz, gasp vb.
• Trafik kazaları
• Kişinin yolda tanımadığı insanların saldırısına uğraması
• Bir tanıdığının intiharı ya da herhangi bir nedenle ani ölümü
• Okulda ya da kişisel ilişkilerde beklenmedik bir başarısızlık, çok sevdiği biri tarafından terk edilmek, ihanete uğramak…

Özetle, kişinin güvenlik hissini tehdit edebilecek küçük ya da büyük çaplı çok çeşitli yaşantılar travmaya neden olabilir.

********

Her insan dünyaya ve insanlara dair – zaman zaman gerçekdışı da olsa – kendisini güvende hissettirecek kurgular / hikayeler yazar.

Psikolojik Travma, bu hikayenin / kurgunun yıkılması ile ilgilidir.

Başka bir deyişle, kişinin dünya ve insanlara dair temel güvenlik hissinin kırılması ile ilgilidir.

Kimin hangi olayı travmatik bir biçimde yaşayacağını  önceden tahmin etmek mümkün değildir. Birine çok alışıldık ve kolayca atlatılabilir gibi görünen bir olay başka biri için psikolojik travma nedeni olabilmektedir. Travma ile ilgili en önemli faktör kişinin olaya atfettikleridir. Travmaya neden olan şey (kişinin farkında olarak ya da olmayarak) beklemediği, kabullenemediği, sindiremediği ve buna bağlı olarak eski olumsuz yaşanmışlıkları tetikleyen ve kişinin kendisi ve dünya ile ilgili bildiği her şeyi temelden sorgulamasına yol açan bir duygu-düşünce bütünüdür.

Her insan bu süreci kendi geçmiş deneyimleri ve genel kişilik yapısına göre farklı biçimlerde yaşayabilir. Genel olan nokta, travma yaşantısının sonucunda, kimi zaman olayın hemen ardından kimi zaman ise biraz daha geç bir zamanda başlayan yoğun, kapsamlı ve yaşamın her yanına bulaşan bir kaygılılık halidir.

Psikolojik travma,  ‘olağanüstü bir olaya verilen olağan tepkiler’ olarak tanımlanmaktadır. Kişinin kaldıramadığı bir yaşantı sonucunda normal fonksiyonlarının sekteye uğraması ile ilgilidir. Çözümlenmemesi halinde  uzun dönemli, kimi zaman kalıcı kişilik değişimlerine neden olabilir. Oysa doğru çaba ve zamanında müdahale ile çözümlenebilir ve atlatılabilir olan bir süreçtir.